Operatie Muziektheater II: tussen ivoren toren en social media

Op 20 januari vond de tweede editie plaats van Operatie Muziektheater, een reeks van drie debatten over het muziektheaterveld in Nederland. Onderwerpen waren:
– Hoe vindt het muziektheater beter zijn weg naar de podia en festivals?
– Hoe helpen circuitvorming, (internationaal) coproduceren en afnamesubsidies daarbij?
– Hoe kan marketing bijdragen in het bereiken en behouden van (nieuw) publiek voor muziektheater?
Er werd geconstateerd dat (ook!) in het muziektheaterveld grote problemen zijn met betrekking tot de afzet en het bereiken van publiek. Annemarie Reitsma van het Kameroperafestival en Opera Nu vertelde dat ze grote moeite heeft om een voorstelling binnen haar netwerk tien keer af te zetten, waar dat enkele jaren geleden nog aardig lukte.
Over deze stand van zaken ging het debat vooral. Hieronder een korte samenvatting van de belangrijkste thema’s die voorbij kwamen.

Sjaron Minailo -operaregisseur- beet het spits af met een openingsstatement. Daarin legde hij vooral de verantwoordelijkheid voor het bereiken van een publiek bij de podia neer. Voorts constateerde hij dat er niet zozeer steeds meer aanbod is dat onder de noemer muziektheater opereert, maar vooral dat muziek, theater en andere disciplines steeds meer in elkaar overgaan: een ‘gewone’ theatervoorstelling kan ook een belangrijke plek inruimen voor muziek, een concert kan theatrale elementen bevatten, beeldende kunst kan zich mengen met theatrale vormen. Daardoor ontstaat een weliswaar kleurrijk, maar ook onoverzichtelijk spectrum van muziektheatrale vormen.
Podia zijn huiverig voor het genre, dat volgens sommige aanwezigen (Jan Zoet van de Rotterdamse Schouwburg, Oscar Wibaut van Koninklijke Schouwburg) een te divers begrip is voor een groot deel van het potentiele publiek. Muziektheater is een breed begrip waar -met enige fantasie- zowel traditionele opera als meer eigentijdse vormen van bijvoorbeeld Veenfabriek onder vallen.
De aanwezige podiumprogrammeurs in het panel waren het er over eens dat contacten tussen podia en gezelschappen een lange termijn karakter moeten hebben: een podium dat een keer ‘iets probeert’ zal ondervinden dat dat niet werkt. Gerard Wolters (directeur van het Posthuis Theater in Heerenveen) beschrijft dat hij met grote financiele inspanningen en door het toevoegen van ‘belevings’elementen aan de ontvangst van het publiek bij een première de zaal wel vol krijgt. Daarna wil hij het aanbod blijven programmeren en mikken op een geleidelijke groei van het publiek. Hiermee hoopt hij de identiteit van zijn theater te versterken, iets dat alle panelleden onderschrijven als een belangrijk middel om publiek te binden. Door een sterke identiteit ontstaat bij publiek het vertrouwen in het programma van een bepaald podium en dat trekt hen wellicht over de streep.

Het vervolg van het debat ging meer en meer over marketing. Contact zoeken met je publiek: hoe doe je dat? En vooral: wie doet dat? Joost Heijthuijsen (Incubate) presenteerde een klein onderzoekje. Hij heeft gekeken of de podia die muziektheater of opera presenteren zich ook met social media als twitter en facebook bezighouden. Hij constateerde dat belangrijke podia als bijvoorbeeld de Koninklijke Schouwburg nog niet aan twitter doen. Belangrijker nog is dat hij merkte dat bijvoorbeeld De Nederlandse Opera weliswaar een twitteraccount hebben, maar dit gebruiken op een ouderwetse manier. Eénrichtingsverkeer dus: men ziet het als een verlengde van de marketing, niet als een instrument om (persoonlijk) contact met je publiek te krijgen.
Een interessante discussie ontstond toen Klaas de Vries (componist) opmerkte dat hij als componist zich niet kan bezighouden met contact leggen en onderhouden met zijn publiek. Heijthuijsen ziet het als een verantwoordelijkheid van iedereen die werkzaam is in de kunsten om contact te leggen: als je het zelf niet doet, waarom verwacht je dan dat anderen dat voor je doen?
Helaas werd deze discussie afgekapt door tijdsgebrek: het had een fraai debat kunnen opleveren tussen deze twee stellingnames. Gespreksleider Lex Bohlmeijer moest het debat echter afsluiten zonder dat deze voor het hele kunstenveld essentiele tweespalt in het denken over publiek zich ten volle had kunnen ontplooien.
Jammer, gemiste kans. Wellicht zou het volgende debat Operatie Muziektheater er wijs aan doen om een concrete probleemstelling te formuleren. Dat zou een sterkere stellingname van de betrokkenen tot gevolg kunnen hebben die nu wel gemist werd.

Advertenties

4 Responses to “Operatie Muziektheater II: tussen ivoren toren en social media”


  1. 1 Edda 21/01/2010 om 12:43 pm

    Ik denk dat het inderdaad een leuk debat had kunnen worden. Waar ligt de grens tussen zelf doen en laten doen trouwens? Je hebt toch ook voor jezelf ooit reclame gemaakt, in wat voor vorm dan ook? En je kiest je vak met een reden: uitdragen van je kunstvorm omdat je niet anders kunt. Uitdragen kun je niet zonder eigen input, zonder eigen acties. Het is denk ik een fabel dat je alleen maar kunt creeren en niet daarnaast kunt netwerken, geen reclame hoeft maken. Ik denk dat wanneer het meer beschouwd gaat worden als een onderdeel van je vak, dat het mogelijk is. Misschien wordt je zelfs als maker wel verrast door de mensen die je benadert.

    Hartelijke groet,

    Edda

  2. 2 Lano Kista 03/02/2011 om 11:18 pm

    In der Tat ein super Kommentar. Ich sollte geertvanboxtel.wordpress.com mehr besuchen 😉

  3. 3 Anne Helsen 29/05/2013 om 3:08 pm

    Beste Geert,

    Dit weekend is er een nieuwe editie van Operatie Muziektheater tijdens Operadagen Rotterdam. Er zijn ruim dertig Nederlandse organisaties die deelnemen. Veel belovend muziektheater talent krijgt een kans om zich aan internationale programmeurs te presenteren. We nodigen je van harte uit om te komen kijken.

    hartelijke groeten

    Operadagen Rotterdam

    • 4 Geert van Boxtel 30/05/2013 om 7:55 am

      Beste Anne,
      dank voor de uitnodiging. Zoals ik eerder al ergens op deze pagina’s schreef is het koppelen van muziektheatertalent aan programmeurs de helft van het plaatje. De match moet tussen product en publiek plaatsvinden, niet tussen maker en distributeur.
      Jammer dat Operatie Muziektheater dat nog steeds niet oppikt…


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




Geerts Twitter

Deze site


%d bloggers liken dit: