Stichting Doen en Yo! Opera: De Klaptafel

In mei 2011 vroeg Stichting DOEN aan Yo! Opera -waar ik werk als dramaturg- om een bijzonder project te realiseren tijdens het laatste Yo! Opera Festival in november 2011. In het licht van het stoppen van Yo! Opera en de missie van DOEN om publiek inhoudelijk sterker te betrekken bij de podiumkunsten leek het DOEN een uitdaging om de werkwijze en het contact van Yo! Opera met haar achterban onder de loep te nemen. Waarom?

Yo! Opera heeft in de loop van haar bestaan een ontwikkeling doorgemaakt. Aanvankelijk trachtten we interessante operavoorstellingen voor de jeugd te presenteren. Maar gaandeweg verschoof onze focus van het presenteren van kunst naar het delen van creativiteit. In grote community projecten als De Operaflat wilden we een dialoog tussen professionele makers (al dan niet in opleiding), amateurs, de bewoners van een appartementencomplex en middelbare schoolleerlingen op gang brengen. Het resultaat van de dialoog wás het kunstwerk. Voor Yo! Opera gold meer en meer dat we de kracht van de verbinding lieten prevaleren boven de artistieke waarde, zonder de laatste uit het oog te willen verliezen. Zo heeft Yo! Opera in de loop van haar tienjarig bestaan een grote groep mensen uit Utrecht, maar ook uit andere plekken in Nederland onder haar hoede gehad in prikkelende samenwerkingsverbanden.

Dit gegeven is de achtergrond voor het idee dat Stichting DOEN met Yo! Opera wilde uitvoeren: een project waarin de relatie tussen ons en onze achterban wordt belicht. Niet zozeer om te kunnen zien wat die band exact is of is geweest, maar om als voorbeeld te dienen. Een voorbeeld van de verschillende manieren waarop een kunstorganisatie als Yo! Opera niet volstaat met het maken van kunst voor de mensen, maar als voorbeeld van het maken van kunst mét mensen. Omdat, zo menen wij oprecht, elke zinvolle kunstproductie start en eindigt met het contact met de mensen voor wie het gemaakt is. Zonder contact is er geen communicatie, zonder communicatie heeft kunst geen bestaansrecht. Een briljante orkestpartituur die in een la ligt is géén kunst…

Ons werk start niet met het formuleren van een artistieke agenda, maar met het onderzoeken van de mogelijkheden in het delen van creativiteit die verschillende groepen mensen met elkaar verbindt. En op die wijze komt de oorsprong van de maatschappelijke functie van kunst opnieuw onder de aandacht: kunst als een veilig maar ook grensverleggend spel waarin complexe sociale of maatschappelijke ontwikkelingen worden onderzocht. Vanzelfsprekend impliceert een dergelijke zienswijze een ander soort contact tussen kunstenaar (of kunstinstelling) en zijn of haar publiek. Wij zijn van mening dat het publiek meer wil dan alleen de eindresultaten van een bepaald creatief proces aanschouwen; zij wil meer dan alleen maar ‘oh’ en ‘ah’ denken bij de virtuoze wijze waarop een kunstenaar zijn creatieve ideeën vormgeeft; het publiek wil zelfs meer dan ongelooflijk vermaakt worden. Het publiek wil deel uitmaken van de creatieve flow die een artistiek proces kenmerkt. Zij wil ervaren wat het is om iets te maken wat er toe doet. Zij wil zelf bepalen wat voor kunst van belang is en wat niet. Zij wil geen experts die haar vertellen hoe goed iets is. Het publiek wil meedoen.

De Klaptafel -zoals het project is komen te heten- betrof een tiental bijeenkomsten van de artistieke leiding van Yo! Opera met de mensen die op de één of andere wijze een bijdrage hebben geleverd aan één van de projecten van Yo! Opera. Deze bijeenkomsten vonden plaats aan een eettafel: een geregisseerd diner waarbij steeds tussen de zes en tien mensen aanschoven om te praten over datgene wat (een project van) Yo! Opera voor hen heeft betekend. Eten verbindt mensen, zo weten wij, en daarom kozen we voor de setting van een diner. Geweldige gesprekken ontstonden aan deze tafels. Gesprekken over de waarde van kunst, of over de relatie tussen kunst en de ‘minisamenleving’ -de community- die onze projecten gemaakt hebben tot wat ze waren. Gesprekken met zangers, flatbewoners, middelbare schoolleerlingen, directeuren van kunstorganisaties en buschauffeurs. De Klaptafel is voor ons het symbool geworden van het contact dat wij noodzakelijk achten voor het maken van kunst die zich in deze tijd op een zinvolle manier verhoudt tot de mensen, onze maatschappij, Utrecht, Nederland. Aan deze tafel hebben we teruggekregen van de gasten wat zij zien als de waarde van onze projecten. Op de website die het resultaat is van dit project zijn korte portretten gemaakt van de gasten aan De Klaptafel: statements over kunst en wat dat voor elk van hen betekent.

Stichting DOEN wil dit project verder de wereld in helpen. Niet om elke kunstorganisatie -theatergroep, dansgezelschap of muziekensemble- eenzelfde project te laten uitvoeren, maar zodat het als inspiratiebron kan dienen voor deze organisaties. Om een bewustzijn te creëren bij iedereen die zich betrokken voelt bij kunst en het maken van kunst: kunst is er voor het publiek en niet andersom.

Het resultaat van De Klaptafel ziet u hier

Advertenties

0 Responses to “Stichting Doen en Yo! Opera: De Klaptafel”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




Geerts Twitter

Deze site


%d bloggers liken dit: