Cultuur in Utrecht na 2018 – de paradox

Het is nog lang geen 2018. Werden tot voor kort voor dit jaartal in Utrecht uitsluitend chocoladeletters gebruikt, met de voortijdige uitschakeling in de race voor de culturele hoofdstad is Utrecht haar zo vurig gewenste culturele horizon in één klap kwijt. Utrecht is tekort geschoten in haar profilering ten aanzien van de ambitie om in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa te zijn. De toekomst bestaat even niet meer: Utrecht mag weer nadenken over de eeuwigheid. Er ligt niet alleen een kans om de stad op dit moment opnieuw cultureel te definiëren: het is bovenal héél hard nodig. Door het ontbreken van externe eisen aan een toekomstvisie op de kunst in de stad zal er ruimte ontstaan in het denken en kan de cultuursector in de stad in een ander (politiek) daglicht worden beschouwd.
Ik schrijf dit omdat ik denk dat dit moment bepalend is voor de wijze waarop kunst en cultuur zich in Utrecht in de komende jaren zal ontwikkelen. Vanavond – 10 januari 2013- komt de Utrechtse gemeenteraad te spreken over het missen van de kandidatuur voor Europese Culturele Hoofdstad en hoe het vanaf hier verder moet. Inmiddels is het juryrapport van Culturele Hoofdstad 2018 openbaar en dat zal -de inhoud in acht nemend- ongetwijfeld aanleiding geven tot veel commotie.
Dat de culturele instellingen in de stad zich het momentum zeer bewust zijn, is te lezen in deze brief die een groot aantal organisaties naar de colleges van de stad Utrecht en de provincie Utrecht hebben verstuurd.De ondertekenaars willen het ‘besef vasthouden en de energie en de dynamiek die dit proces (de kandidatuur voor Culturele Hoofdstad) op gang heeft gebracht gebruiken voor de ontwikkeling van cultuur én stad.’ De instellingen waarderen de inzet van gemeente, provincie, onderwijs en bedrijfsleven -juist in deze tijd- voor de cultuur. Vervolgens: ‘We willen alle betrokkenen, inclusief Gemeente en Provincie oproepen in woord en daad te volharden in de ambitie om cultureel onderscheidend te zijn en in te zetten op cultuur als belangrijke maatschappelijke én economische versterking van de stad. Het onderschrijven van de ambitie dit traject voort te zetten geldt als eerste stap. We blijven samen optrekken bij de vervolgstappen in dit traject, waarbij iedereen zijn eigen rol opneemt.’
Utrechtse instellingen hebben samen met de Vrede van Utrecht en Utrecht 2018 veel tijd en energie geïnvesteerd in een aantal programmalijnen die, als er niets gebeurt, met het verdwijnen van de kandidatuur voor 2018 ophouden te bestaan. Uiteraard willen de instellingen hun inspanningen niet verloren zien gaan en dringen er bij de politiek op aan daarvoor voorwaarden te creëren. Dit komt er op neer dat de stad en de provincie Utrecht wordt gevraagd een meerjarenbeleid te ontwikkelen op basis van de programmalijnen die zijn ontwikkeld voor Utrecht 2018.
De spagaat waarin het cultuurbeleid van de stad Utrecht nu is beland, is het risico dat is genomen bij het aanvaarden van de kandidatuur voor 2018. Zoals ik hier al eerder betoogde, heeft dit de afgelopen jaren geleid tot een onduidelijke vervlechting van regulier stedelijk cultuurbeleid met de profilering van de stad voor de Vrede van Utrecht 2013 en als kandidaat voor Culturele Hoofdstad van Europa in 2018. De betrokken culturele instellingen vrezen nu dat hun -soms aanzienlijke- inspanningen voor deze profilering niet zullen renderen in de toekomst. Een toekomst, waarin de stad Utrecht weer geheel autonoom haar cultuurbeleid kan en moet ontwikkelen. De vreemde paradox die voor ons ligt, is dat de ontstane losse eindjes van dat wat bedoeld was als een (grootschalig) incident, nu tot structureel beleid gemaakt moet worden om de geïnvesteerde tijd en middelen alsnog te laten renderen. Het is te hopen dat het stadsbestuur zich de ernst van de ontstane situatie goed realiseert: door een gebrek aan visie en lef kan in het nu ontstane momentum het cultuurbeleid gemakkelijk ten prooi vallen aan willekeur of opportunisme. Het is typerend dat de cultuurinstellingen zélf de noodzaak voor een lange termijnvisie benadrukken. Als geen ander weten ze dat waardevolle culturele ontwikkelingen een lange adem vergen, met of zonder Vrede van Utrecht. Nu maar hopen dat de Utrechtse politiek er ook voor kiest cultuur ook ná 2018 een stempel op de stad te laten drukken.

Advertenties

0 Responses to “Cultuur in Utrecht na 2018 – de paradox”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




Geerts Twitter

Deze site


%d bloggers liken dit: